Weerasak.com

อาทิตย์นี้ใครที่ติดตามตลาดหุ้นโลก คงได้ระทึกกับวิกฤตตลาดการเงินสหรัฐที่มีผลกระทบกระจายไปทั่วโลก จนนานาธนาคารกลางของแต่ละประเทศต้องร่วมมือกันป้อนเงินเข้าสู่ระบบเป็นปริมาณมหาศาล

ตลาดการเงินอยู่ได้ที่สภาพคล่องและความเชื่อมั่นของคน เพราะธรรมชาติของการหมุนเงินเกินกว่าปริมาณเงินที่มีอยู่จริง อย่างธนาคารรับฝากเงินหนึ่งบาทแต่เอาเงินไปให้กู้สิบบาท เมื่อไรก็ตามคนขาดความเชื่อมั่น ก็จะถอนเงิน หรือตรึงเงินไม่ยอมให้คนอื่นกู้ ทำให้ขาดสภาพคล่อง บริษัทที่มีสภาพคล่องแย่อยู่แล้วก็ยิ่งแย่หนักจนล้ม และดึงให้บริษัทในวงการ ลูกค้าและ supplier ที่เกี่ยวข้องล้มไปด้วย จนทำให้รัฐบาลต้องมาช่วยเหลือ เงินที่ช่วยเหลือ ก็มาจากภาษีประชาชน ทำให้ทุกคนเดือดร้อนกันไปถ้วนหน้า

คราวนี้วิธีการใดถึงจะแก้ปัญหาเศรษฐกิจได้ดีที่สุด สิ่งที่เราคิดถึง ก็คือ การดูตัวอย่างจากปัญหาเมื่อคราวก่อน อย่างปัญหาระบบเงินฝากพังทลายในสหรัฐเมื่อยี่สิบกว่าปีที่แล้ว ปัญหา Great depression ช่วงสงครามโลก ก็กลายเป็นตัวอย่างการแก้ปัญหา ที่รัฐบาลพยายามนำมาประยุกต์กับสถานการณ์ปัจจุบัน

ผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่จึงมักเป็นผู้ที่ผ่านเหตุการณ์เหล่านี้มาก่อน หรือไม่ก็ศึกษาเหตุการณ์เหล่านี้และสามารถแนะนำวิธีการแก้ปัญหาได้อย่างรวดเร็วและครอบคลุมปัญหาได้เพียงพอ ไม่อย่างนั้น การอุดรอยรั่วจุดหนึ่ง แล้วไปรั่วอีกจุดหนึ่ง ก็จะกลายเป็นการแก้ปัญหาไม่รู้จบจนหมดแรงหรือหมดทรัพยากรไป

วงการพัฒนาซอฟท์แวร์ก็เหมือนกัน การสร้างความรู้จากประสพการณ์สั่งสม จึงเป็นสิ่งสำคัญ การถ่ายทอดความรู้ และการเรียนรู้วิธีการแก้ปัญหาตามบริบท (context) ต่างๆ จะทำให้เราสามารถนำไปประยุกต์แก้ปัญหาที่ใกล้เคียงได้ วงการซอฟท์แวร์เมื่อสิบปีที่ผ่านมาจึงให้ความสำคัญกับ Design Patterns มาก ซึ่งก็มีผลมาจากการศึกษาคดีสมัยก่อนตามหลักโบราณคดีนี่เอง

ใครคิดว่าโบราณคดีไม่สำคัญ!

จากบทความ Best and Worst Cities for Your Job จาก Business Week ปี 2008 เค้าสรุปให้อ่านว่าตำแหน่งสายอาชีพต่างๆเมื่อปรับเงินเดือนตามค่าครองชีพของแต่ละเมืองแล้วเมืองไหนให้ผลตอบแทนสูงสุดและต่ำสุด ตามอาชีพอย่างสถาปนิก ผู้จัดการพัฒนาธุรกิจ ผู้ช่วยพยาบาล ผู้บริหาร วิศกรโยธา ทันตแพทย์ นักวิเคราะห์การเงิน กราฟฟิคดีไซน์เนอร์ ผู้จัดการทรัพยากรบุคคล

สรุปโดยรวมก็คือเมืองใหญ่ๆที่มีรายได้สูง เมื่อเทียบกับค่าครองชีพของเมืองนั้นแล้ว ปรากฏว่าสู้ทำงานเงินเดือนน้อยกว่าในเมืองที่ค่าครองชีพถูกกว่าไม่ได้ อย่างเช่น งานในนิวยอร์กรายได้ต่อปี $105,600 เมื่อปรับตามค่าครองชีพเฉลี่ยของสหรัฐแล้วเทียบเท่ากับรายได้ $49,600 เท่านั้น

อย่างไรก็ตามไม่ว่าเมืองใหญ่ เมืองเล็ก ต่างก็มีข้อดีข้อเสียคนละแบบ เมืองใหญ่มีค่าครองชีพสูงแต่ก็มีสิ่งให้เลือกมาก อย่างอาหารการกิน สถานที่สำคัญ จุดท่องเที่ยว ความสะดวกในการเดินทาง ในขณะที่มีปัญหาเรื่องราคาของแพง ภาษีสูง บ้านแพง รถติด เป็นต้น

โชคดีที่ชิคาโกค่าครองชีพสูงกว่าเฉลี่ยนิดหน่อย ถือว่าเป็นเมืองใหญ่ที่ค่าครองชีพไม่แพงมาก เมื่อเทียบกับซานฟราน นิวยอร์กซิตี้ หรือบอสตัน ใครสนใจดูผลลัพธ์ว่าอาชีพไหนมีเงินเดือนเฉลี่ยที่แต่ละเมืองเท่าไรและหลังปรับเงินเดือนตามค่าครองชีพแล้วจะเหลือแค่ไหน กดเข้าไปดูในลิงก์ข้างบนได้เลยครับ

วันนี้ดูข่าวทีวีเค้ารายงานว่ายอดขายรถในอเมริกาตกลงจากปีที่แล้วมาก ค่ายรถอเมริกันมียอดขายเดือนที่แล้วลดลงจากเดือนเดียวกันเมื่อปีที่แล้วถึง 20% ในขณะที่โตโยต้ารถญี่ปุ่นที่แข็งมากๆก็ยังมียอดลดลง 10% ทำให้ตลาดรถปีนี้ของอเมริกาเป็นที่น่าเป็นห่วง อาจได้เห็นข่าวบริษัทรถปลดพนักงานเพิ่มอีก

การที่ยอดขายลดลง สาเหตุหนึ่งมาจากการปล่อยกู้เงินที่เข้มงวดขึ้นเพื่อป้องกันปัญหาปล่อยกู้ที่มีความเสี่ยงสูงอย่าง subprime ที่ทำให้ธุรกิจอหังสาริมทรัพย์ของอเมริกาทรุดตัวอย่างหนัก พอกู้เงินยากคนที่อยากซื้อรถก็ไม่สามารถซื้อได้ ทำให้บริษัทขายรถพยายามหากลยุทธต่างๆเพื่อเพิ่มยอดขายไม่ให้ทรุดไปกว่านี้

ในข่าวพูดถึงบริษัทขายรถมือสองให้กับคนที่มีเครดิตไม่ดี โดยใช้วิธีติดตั้งอุปกรณ์ในรถที่คอยเตือนให้จ่ายเงินผ่อนรถทุกๆสิ้นเดือน โดยจะมีไฟกระพริบสีแดงเตือน ถ้ายังไม่จ่ายเงินภายในเวลาที่กำหนด และจะส่งเสียงเตือนถ้ายังไม่จ่ายเงินภายในยี่สิบสี่ชั่วโมง หลังจากนั้นรถก็จะสตาร์ตไม่ติด ขับไม่ได้!

เครื่องดังกล่าวมี GPS ที่บอกตำแหน่งรถ ใครไม่จ่ายเงิน ก็ตามไปยึครถได้เลย ฟังดูโหดดีนะ แต่มองในแง่ดีก็คือทำให้คนที่มีเครดิตไม่ดีสามารถผ่อนรถขับได้ ตราบใดที่จ่ายเงินผ่อนตรงเวลา แต่ที่น่าเป็นห่วงคือ ถ้าเกิดรถใช้ไม่ได้ในกรณีฉุกเฉิน คงลำบากและเดือดร้อนน่าดู

กลยุทธนี้จะใช้ในไทยได้หรือเปล่า น่าคิดมาก คนไทยเก่งเรื่องการเจาะระบบ อุปกรณ์ดังกล่าวอาจถูกแกะได้ในเวลาไม่กี่วัน คงไม่มีบริษัทขายรถเจ้าไหนกล้าเสี่ยงแน่

ลองมาดูตัวอย่างโลโก้ของบริษัทแคนอนดูสิว่าก่อนที่จะเป็นโลโก้ตัวอักษรคำว่า Canon แต่เดิมโลโก้บริษัทนี้มีวิวัฒนาการอย่างไร

ถ้าแคนอนใช้โลโก้ดั้งเดิม ผมคงไม่กล้าซื้อผลิตภัณฑ์บริษัทนี้แน่ ส่วนโลโก้ที่สองใช้ฟอนต์กับรูปแบบคล้ายๆโคคาโคล่าเลย ซึ่งน่าสนใจตรงที่โคคาโคล่ายังคงไสตล์นี้อยู่มาจนถึงปัจจุบัน

การออกแบบโลโก้นับว่าเป็นเรื่องสำคัญเรื่องหนึ่งของธุรกิจเลย เพราะมันเป็นเสมือนตัวแทนที่ลูกค้าและผู้เกี่ยวข้องนึกถึง ดังนั้นจึงไม่แปลกที่หลายๆบริษัททุ่มทุน ในการออกแบบโลโก้ให้เหมาะกับยุคสมัย

อีกตัวอย่างคือบริษัท NCR ที่ขายเครื่องแคชเชียร์คิดเงินและตู้เอทีเอ็ม

ฟอนต์นี้คุ้นๆอีกแล้ว


โลโก้ปัจจุบัน

ส่วนในยุค Web 2.0 โลโก้คงต้องเป็นแนวตัวอักษรบนพื้นสะท้อน และปะคำว่า Beta แหง๋

ที่มา Tech Company Logos Over the Years และ NCR Timeline

แบรนด์หรือยี่ห้อของสินค้า เป็นสิ่งที่นักการตลาดทุ่มเทลงทุนทั้งเวลา และแรงกายในการทำให้ยี่ห้อนั้นติดตลาด โดยข้อดีของยี่ห้อที่ขึ้นชื่อติดตลาดแล้ว คนที่นิยมยี่ห้อนั้นก็จะกลายเป็นกองทัพที่ช่วยโปรโมทให้แบรนด์นั้นๆเป็นที่รู้จักกว้างขึ้น

แอปเปิ้ลเป็นตัวอย่างหนึ่งที่มีกลุ่มลูกค้าที่มีความจงรักภักดีต่อยี่ห้อ (brand loyalty) มาก บางคนซื้ัอสินค้าของแอปเปิ้ลเพราะมันยี่ห้อแอปเปิ้ล บางคนติดตามข่าวบริษัทแบบรายวัน ติดตามผลิตภัณฑ์ใหม่ๆอ่านรีวิวและเอามาเป็นหัวข้อคุยกับเพื่อนๆ และก็ถึงขนาดมีคนเขียนบลอกที่ปลอมตัวเองเป็นผู้บริหารสตีฟท์ จอบส์ หรือวิธีการพรีเซนต์ให้เหมือนกับสตีฟท์ จอบส์ เป็นต้น

ผมคิดว่าแอปเปิ้ลประสบความสำเร็จสูงที่สามารถสร้างแบรนด์ได้ในถึงระดับนี้ พอมาอ่านเจอ สาวกที่คลั่งไคล้แอปเปิ้ลขนาดสร้างบ้านตัวเองให้มีหน้าตาเหมือนร้าน apple store และเขียนวิธีสร้างให้คนอื่นนำไปใช้ด้วย

ที่มา How to turn your home into an Apple store

ร้านขายสินค้าของแอปเปิ้ล ออกแบบสวยน่าเดินไม่น้อยกว่าผลิตภัณฑ์ที่เค้าขายเลย แนวออกแบบทันสมัย โปร่ง มีเอกลักษณ์ตรงการใช้บันไดแก้ววางกลางร้าน บางสาขาทำเป็นลิฟท์แก้ว และมีมุมวางแสดงสินค้ารายรอบ ตกแต่งด้วยเฟอร์นิเจอร์ร่วมสมัย น่าเดิน แต่ไม่รู้ว่าจะน่าอยู่เป็นบ้านหรือเปล่า

ผมคิดว่าตัวอย่างนี้เป็นหนึ่งในสุดยอดของความจงรักภักดีต่อแบรนด์ ขนาดสร้างบ้านอยู่ให้เหมือนกับอยู่ในร้านแอ๊ปเิปิ้ลเนี่ย นับถือจริงๆ